Alanya'daki Hisseli Arsa Sahiplerini İlgilendiren AYM Kararı

Alanya’da hisseli arsa, tarla ve diğer taşınmazlara sahip vatandaşları yakından ilgilendiren önemli bir hukuki gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi, paylı mülkiyette önalım hakkı kullanılırken taşınmaz hissesinin bedelinin mahkeme tarafından rayiç değer üzerinden belirlenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Kararın yürürlüğe girmesi dokuz ay ertelenirken, hisseli taşınmaz satışlarında uygulanacak bedelin nasıl hesaplanacağı yeniden gündeme geldi.

İptal kararı, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesinde yapılan ve önalım davalarında taşınmaz payının rayiç bedelinin hâkim tarafından belirlenmesini öngören fıkrayı kapsıyor. Değişiklik öncesinde önalım hakkını kullanan hissedarın ödemesi gereken tutar, satış bedeli ve alıcıya düşen tapu giderleri üzerinden hesaplanıyordu. Yüksek Mahkemenin değerlendirmesinde, satıcı ile alıcının kendi iradeleriyle kararlaştırdığı satış bedelinin yerine mahkemenin belirlediği rayiç değerin kullanılmasının mülkiyet hakkı ve taraflar arasındaki menfaat dengesi bakımından sorunlar oluşturduğu vurgulandı.

Alınan karar, Alanya’nın kırsal mahallelerinde bulunan hisseli tarım arazileri ile birden fazla kişinin mülkiyetinde olan arsalar açısından önem taşıyor. Özellikle miras yoluyla ortak mülkiyete geçen taşınmazlarda hissedarlardan birinin payını üçüncü kişiye satması, diğer ortakların yasal önalım hakkını kullanmasını gündeme getirebiliyor. Ancak bu hak, taşınmazın tamamının otomatik olarak diğer ortaklara geçmesini sağlamıyor ve hissedarın dava açması gerekiyor.

Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe girişini dokuz ay erteleyerek kanun koyucuya mevzuattaki boşluğun giderilmesi için süre tanıdı. Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisinin yapacağı olası yasal düzenlemeler ile dava açma süreleri, devam eden uyuşmazlıklar ve hisseli taşınmaz sahiplerinin hukuki durumu açısından belirleyici olacak.