Randevu Uzmana, Muayene Başka Hekime

Türkiye’de hastanelerle ilgili son dönemde giderek daha fazla dile getirilen bir şikâyet var.

Vatandaş özellikle bir uzman doktordan randevu alıyor. Günlerce, bazen haftalarca bekliyor. O doktora gitmek için işinden izin alıyor, planını yapıyor, belki şehir dışından geliyor. Çünkü doktor seçimini rastgele yapmıyor. Kimi tavsiye üzerine gidiyor, kimi daha önce aynı doktora muayene olmuş oluyor, kimi de özellikle o uzmanın görüşünü almak istiyor.

Ama hastaneye gittiğinde karşısında randevu aldığı doktoru göremiyor.

Muayeneyi başka bir hekim, çoğu zaman da uzmanlık eğitimini sürdüren bir asistan doktor yapıyor.

Burada bir noktayı özellikle belirtmek gerekiyor: Asistan hekimler de doktordur. Eğitimleri sırasında hasta muayene etmeleri, vaka görmeleri, değerlendirme yapmaları tıp eğitiminin doğal bir parçasıdır. Üstelik birçok asistan hekim son derece donanımlı, dikkatli ve özverili çalışmaktadır.

Dolayısıyla mesele asistan hekimlerin yeterliliğini tartışmak değildir.

Mesele, vatandaşın karşısına kimin çıkacağını bilmemesidir.

İnsanların sorduğu soru çok basit:

Madem beni başka bir doktor muayene edecek, neden randevuyu başka bir doktorun adına alıyorum?

Daha da önemlisi, neden bu durum önceden açıkça söylenmiyor?

Bir vatandaş, belirli bir doktorun adını görerek randevu alıyorsa doğal olarak o doktora muayene olacağını düşünüyor. Hastaneye gittiğinde farklı bir hekimle karşılaşması, ister istemez güven duygusunu zedeliyor.

Belki o kişi uzun süredir devam eden bir rahatsızlığı için özellikle o uzmana gitmek istemiştir.

Belki ameliyat sonrası kontrolünü aynı doktorun yapmasını bekliyordur.

Belki ikinci bir görüş almak için haftalarca sıra beklemiştir.

Belki de daha önce yaşadığı bir sağlık problemi nedeniyle yalnızca o uzmana güveniyordur.

Bunların hiçbiri küçük ayrıntılar değildir.

Sağlık hizmetinde güven, en az teşhis ve tedavi kadar önemlidir.

Vatandaşın beklentisi de aslında son derece makul:

Ya randevu aldığı doktor tarafından muayene edilmek ya da muayeneyi başka bir hekimin gerçekleştireceği konusunda önceden bilgilendirilmek.

Bu kadar basit.

Eğer bir eğitim hastanesinde sistem gereği hastalar önce asistan hekimler tarafından değerlendirilecekse bu açıkça belirtilmeli.

Eğer uzman doktor yalnızca gerektiğinde değerlendirmeye dahil olacaksa vatandaş bunu randevu almadan önce bilmeli.

Eğer muayene ekip sistemiyle gerçekleştiriliyorsa bunun da anlatılması gerekir.

Çünkü şeffaflık olmadığında vatandaşın zihninde başka sorular oluşuyor:

Randevu aldığım uzman doktor o gün hastanede miydi?

Muayene bulgularımı gördü mü?

Tedavi planımı değerlendirdi mi?

Yazılan reçete ve verilen karar gerçekten onun bilgisi dahilinde mi?

Bu soruların cevabını bilmek hastanın hakkıdır.

Burada sağlık çalışanlarını karşı karşıya getirmek de doğru değil. Sorunun kaynağı çoğu zaman doktorlar değil, sistemin vatandaşla yeterince açık iletişim kurmamasıdır.

Hastanelerde yoğunluk var.

Doktorların iş yükü ağır.

Asistan hekimler hem eğitim görüyor hem ciddi bir çalışma temposuyla mücadele ediyor.

Bunların hepsi gerçek.

Ama vatandaşın da sağlık hizmeti alırken kimin tarafından muayene edildiğini bilmeye hakkı var.

Bir sistemin yoğun olması, belirsiz olmasını gerektirmez.

Tam tersine, sistem ne kadar yoğun olursa iletişim o kadar açık olmalıdır.

Çünkü sağlıkta en küçük belirsizlik bile insanlarda büyük bir güvensizlik yaratabilir.

Bugün mesele sadece “beni hangi doktor muayene etti?” sorusu değildir.

Asıl mesele, hastanın sağlık hizmeti aldığı kuruma duyduğu güvendir.

Vatandaş, randevu aldığı doktoru göreceğini düşünerek hastaneye gidiyor ama başka bir doktorla karşılaşıyorsa burada en azından bilgilendirme eksikliği vardır.

Bunun çözümü de zor değil.

Randevu ekranında açıkça belirtilir.

Hastaneye geldiğinde hastaya bilgi verilir.

“Muayenenizi ekipteki asistan hekim yapacak, uzman doktor gerekli durumda değerlendirecek” denilir.

Ya da gerçekten hangi hekim muayene edecekse randevu onun adına oluşturulur.

Böylece kimse kendisini kandırılmış ya da yanıltılmış hissetmez.

Sağlık hizmetinde güven tesadüfen oluşmaz.

Açıklıkla, doğru bilgilendirmeyle ve hastaya saygıyla oluşur.

Vatandaşın istediği ayrıcalık değil.

Sadece şunu bilmek istiyor:

Beni kim muayene edecek?

Ve bence bu, sağlık sisteminin cevaplaması gereken son derece makul bir sorudur.

Siz de randevu aldığınız doktor yerine başka bir hekimle karşılaştınız mı?

Eğer karşılaştıysanız, size bu durum önceden söylendi mi?